# Dinamik alanlar ve doküman tipleri: arşivi kendi işinize göre kurun

> Her kurumun belgesi farklıdır. Docsimum'da fatura, sözleşme, bakım formu gibi doküman tiplerini ve her tipin alanlarını yönetici ekranından kendiniz tanımlarsınız. Tanımladığınız alanlar formda, aramada, raporlarda ve yapay zeka okumasında kendiliğinden kullanılır.

Kaynak: https://docsimum.com/ozellikler/dinamik-alanlar/

## Doküman tipi ve alan nedir?

**Doküman tipi**, aynı türden belgelerin ortak tanımıdır: Gelen Fatura, İş Sözleşmesi, Periyodik Bakım Formu. **Alanlar**, o tipteki her belge için kaydetmek istediğiniz bilgilerdir: fatura numarası, tarih, tutar, firma.

Belgeyi sonradan bulmanızı, süzmenizi ve raporlamanızı sağlayan şey bu alanlardır. "Kasım ayında X firmasından gelen, tutarı 100.000 TL üzerindeki faturalar" sorusunu ancak alanları doğru tanımlanmış bir arşiv cevaplar.

## Alan türleri

| Tür | Örnek |
|---|---|
| Metin | Fatura no, sözleşme no |
| Uzun metin | Açıklama, konu |
| Sayı | Tutar, adet (en az / en çok sınırıyla) |
| Tarih | Fatura tarihi, bitiş tarihi |
| Evet / Hayır | Ödendi mi, imzalı mı |
| Tek seçim / Çoklu seçim | Para birimi, departman |
| Kayıt | Firma, çalışan, proje |

Her alan zorunlu veya isteğe bağlı olabilir; metin alanlarına en az karakter, sayı alanlarına alt ve üst sınır verilebilir. Hatalı girişte kullanıcı, hatayı ilgili alanın altında Türkçe olarak görür.

## Örnek belgeden alan tanımlama

Alanları tek tek yazmak yerine örnek bir belge üzerinde gösterebilirsiniz:

1. Doküman tipi ekranında bir **örnek belge** (PDF veya resim) seçin.
2. Belgenin üzerinde, kaydetmek istediğiniz bilginin çevresine **kutu çizin**.
3. Docsimum kutudaki metinden etiketi ve değeri ayırır, alan türünü tahmin eder ve yapay zeka ipucunu yazar.

Örnek belge tiple birlikte saklanır; tipi sonra düzenlerken yeniden açabilirsiniz. Kutuların yeri kaydedilmez: Docsimum belgeyi şablona göre değil, anlamına göre okur; aynı türden belgenin yerleşimi değişse de okuma çalışır.

## Kayıt alanları ve değer listeleri

Firma, çalışan, proje gibi tekrar eden bilgiler serbest metin olarak değil, [ortak kayıtlara](/ozellikler/firma-calisan-proje-kayitlari/) bağlı alan olarak tutulur. Tip ekranındaki hazır düğmelerle ("+ Firma", "+ Çalışan", "+ Proje") tek tıkla eklenir.

## Kategoriler

Belgeler, sınırsız derinlikte bir kategori ağacında durur (Muhasebe › Gelen Faturalar › 2026). Bir kategori seçildiğinde alt kategorilerindeki belgeler de listelenir. [Erişim izinleri](/ozellikler/yetkilendirme-ve-islem-kaydi/) ve dosyaların şifreli saklanıp saklanmayacağı kategori düzeyinde belirlenir.

## Tanımladığınız alan her yerde çalışır

Bir alan eklediğinizde:

- Web ve mobil kayıt formunda görünür.
- [Yapay zeka](/ozellikler/yapay-zeka-ile-kayit/) o alanı belgeden okumaya başlar.
- Aramada ve [alan raporlarında](/ozellikler/raporlar/) kullanılır.
- [Onay akışı](/ozellikler/onay-akislari/) koşullarında seçilebilir.

## Sık sorulan sorular

### Kaç doküman tipi ve alan tanımlayabilirim?

Bir sınır yoktur. İhtiyacınız kadar doküman tipi ve her tipte ihtiyacınız kadar alan tanımlayabilirsiniz.

### Hangi alan türleri var?

Metin, uzun metin, sayı, tarih, evet/hayır, tek seçim, çoklu seçim ve kayıt alanı (firma, çalışan, proje veya kendi tanımladığınız bir kayıt türü).

### Yeni alan eklemek için yazılımcıya ihtiyaç var mı?

Hayır. Alanlar yönetim ekranından eklenir; veritabanı değişikliği veya yeni sürüm gerekmez. Eklediğiniz alan hemen kayıt formunda görünür.

### Bir alanı doküman tipinden çıkarırsam eski veriler silinir mi?

Hayır. Tipten çıkarılan veya pasife alınan alanın daha önce girilmiş değerleri silinmez; eski dokümanlarda saklanmaya devam eder.

### Yapay zeka yeni tanımladığım alanı da okur mu?

Evet. Yapay zeka okuması doküman tipinin alan tanımlarına göre çalışır. Alana kısa bir "AI ipucu" yazarak (örneğin "faturanın sağ üstündeki seri ve sıra numarası") isabeti artırabilirsiniz.
