# Yetkilendirme ve işlem kaydı: kim neyi görür, kim ne yaptı?

> Docsimum'da her kullanıcı yalnızca yetkisi olan belgeleri görür. İzinler kategori bazında kullanıcıya veya gruba verilir. Yapılan her işlem, sonradan değiştirilemeyen bir işlem kaydına yazılır; bir belgeye kimin ne zaman ne yaptığı her zaman bellidir.

Kaynak: https://docsimum.com/ozellikler/yetkilendirme-ve-islem-kaydi/

## Kategori bazlı yetkilendirme

İzinler belge belge değil, **kategori** düzeyinde verilir. Böylece yüzlerce belge için ayrı ayar yapmazsınız; "Muhasebe" kategorisine verilen izin, altındaki bütün kategorilere ve belgelere geçer.

| İzin | Ne sağlar? |
|---|---|
| **Görme** | Belgeyi listede görme, bilgilerini okuma |
| **Açma** | Dosyayı önizleme ve indirme |
| **Ekleme** | Kategoriye yeni belge kaydetme |
| **Düzenleme** | Bilgileri değiştirme, yeni versiyon yükleme, PDF düzenleme |
| **Silme** | Belgeyi çöp kutusuna taşıma |

İzinler **kullanıcıya** veya **gruba** verilir. Görme ve açma izinlerinin ayrı olması, bir kullanıcının belgenin kaydını görmesine ama dosyasını açamamasına izin verir.

## Yetki her yerde aynı uygulanır

Yetki denetimi arayüzde değil, sunucuda yapılır. Aynı kural doküman listesinde, [aramada, anlamsal aramada, yapay zeka soru-cevabında](/ozellikler/dokumanlara-sor/), [raporlarda](/ozellikler/raporlar/) ve mobil uygulamada geçerlidir. Bir kullanıcı göremediği bir belgeyi bir rapor toplamında veya bir yapay zeka cevabının kaynağında da görmez.

## Değiştirilemez işlem kaydı

Veriyi değiştiren her işlem kaydedilir:

- Belge oluşturma, düzenleme, silme, geri alma
- Dosya yükleme, görüntüleme, PDF düzenleme
- Yapay zeka önerisinin kontrol edilip onaylanması
- Onay kararları, kategori ve yetki değişiklikleri
- Başarılı ve başarısız giriş denemeleri

Düzenlemelerde **alan bazında eski ve yeni değer** saklanır: tutar 1.250'den 12.500'e ne zaman, kim tarafından değiştirildi, görürsünüz. İşlem ile kaydı birlikte yazılır; kaydı olmayan işlem olmaz.

Her belgenin kendi **geçmiş** sekmesi vardır; denetimde tek bir belgenin bütün yaşamını baştan sona gösterebilirsiniz.

## Kullanıcılar, gruplar ve dizin girişi

- Kullanıcılar ve gruplar yönetim ekranından tanımlanır.
- **Active Directory / LDAP** ile kurum hesaplarıyla giriş yapılır; yönetici rolü bir dizin grubuna bağlanabilir.
- Yönetici her zaman tam yetkilidir; yetki hatası yüzünden belgeler erişilmez kalmaz.

## Kiracı izolasyonu

Docsimum bulutta birden çok kurumu barındırdığında, kurumların verisi yalnızca uygulama koduyla değil **veritabanı düzeyinde** (satır düzeyi güvenlik) ayrılır. Ayrıntılar [Güvenlik](/guvenlik/) sayfasındadır.

## Sık sorulan sorular

### Hangi izin türleri var?

Beş izin vardır; görme (belgenin varlığını ve bilgilerini görme), açma (dosyayı açma ve indirme), ekleme, düzenleme ve silme. İzinler kategori bazında, kullanıcıya veya gruba verilir ve alt kategorilere devrolur.

### Yetkisi olmayan kullanıcı belgenin var olduğunu anlayabilir mi?

Hayır. Görme izni olmayan kullanıcı için belge yok gibidir; listede, aramada, yapay zeka cevaplarında, raporlarda ve sayılarda yer almaz. Doğrudan bağlantısıyla açılmaya çalışılırsa "bulunamadı" cevabı döner.

### İşlem kaydı silinebilir veya değiştirilebilir mi?

Hayır. İşlem kaydı veritabanı düzeyinde korunur; yönetici dahil hiçbir kullanıcı kayıtları uygulama üzerinden değiştiremez veya silemez.

### Active Directory ile giriş yapılabilir mi?

Evet. Docsimum Active Directory / LDAP ile kullanıcı girişini destekler. Dizin kullanıcıları ilk girişte kendiliğinden oluşur. Yerel yönetici hesabı, dizin sunucusuna ulaşılamadığında da giriş yapabilir.

### İşten ayrılan kullanıcının erişimi ne zaman kesilir?

Kullanıcı pasife alındığı anda. Açık oturumu varsa bir sonraki işleminde kapanır.
